|
In vorig artikel verduidelijkten een aantal figuren de grote inkomenskloof die tussen Europa en de VS gaapt. Normaal gezien verwachten we dat een dergelijke kloof, alleszins gedeeltelijk, gedicht zou worden over de tijd. Relatief arme landen hebben immers meer potentieel om te groeien en doen dit dan ook meestal, zo blijkt uit heel veel vergelijkend onderzoek (een beetje zoals beginnende langeafstandlopers meer marge hebben om zich te verbeteren dan sterk getrainde atleten). Dit is niet gebeurd, eerder integendeel. Eén mogelijke verklaring springt er bovenuit.
Meer werk is meer inkomen De meest geciteerde reden waarom de Verenigde Staten het economisch beter doen, is het feit dat er veel meer gewerkt wordt aan de andere kant van de oceaan en dit zich vertaalt in een hoger gemiddeld inkomen. Dit valt slechts ten dele te wijten aan de hogere werkloosheidscijfers in de EU, zoals grafiek 1 aantoont. Terwijl een gemiddelde Amerikaan ruim 17 procent meer werkt dan een Europeaan is het verschil in de werkloosheidscijfers (gelukkig) geenszins van die grootte-orde. Belangrijker is het aantal gewerkte uren per werknemer dat ruim 10 procent hoger ligt in de Verenigde Staten. Deze evolutie is begonnen eind jaren ’60, toen men de gemiddelde Europeaan meer uur klopte dan een Amerikaan. Sindsdien is de het aantal gewerkte uren in de VS ongewijzigd gebleven en stelselmatig afgekalfd in Europa.
 Andere voorkeuren? Een aantal verklaringen voor de divergerende evolutie van gewerkte uren doen de ronde. Een eerste verklaring is dat men in Europa meer waarde hecht aan vrije tijd en daarom uit eigen keuze minder werkt. Er zou met andere woorden een opvallende sociologische verschuiving hebben plaatsgevonden in vrijwel alle Europese landen, in scherp contrast met de VS, en lijkt de meeste onderzoekers nogal onwaarschijnlijk. Vooral de hogere werkloosheidsgraad is waarschijnlijk geen gevolg van een verlangen naar meer vrije tijd. Een tweede mogelijke verklaring is de zogenaamde ‘home production’. Huishoudelijke taken als strijken, koken of kinderopvang worden meer uitbesteed in de VS. Hierdoor wordt extra werkgelegenheid gecreëerd en blijft er meer tijd over, zo gaat de redenering. In verschillende onderzoeken wordt de tijdsbesteding van representatieve personen en gezinnen gedetailleerd bijgehouden, waardoor een vrij accuraat idee kan gevormd worden over het aantal uren huishoudelijk werk in verschillende landen. Hier uit blijkt dat dit argument enigszins houdt snijdt. Amerikanen besteden minder tijd aan huishoudelijke taken. Desondanks wordt er, ook hiermee rekening houdend, meer gewerkt in de VS en blijft er meer vrije tijd over in Europa. Bovendien situeert het grote verschil tussen beide continenten zich in het aantal uren dat er gekookt wordt, een activiteit die door velen als hobby wordt beschouwd en waarbij verschillen allicht grotendeels cultureel zijn.
 Belastingen? De meest voor de hand liggende verklaring zijn de verschillen in belastingen op arbeid, zo betoogt nobelprijswinnaar Edward Prescott. Een hoge belastingsdruk op arbeid maakt het minder aantrekkelijk om meer uren te kloppen, vooral als loonstijgingen met name zwaar belast worden. Omgekeerd creëert de lage werkloosheidsvergoeding in de Verenigde Staten een extra stimulans om snel opnieuw te werken. Gezien het verband tussen de belastingsdruk en de zwarte economie, is het niet uitgesloten dat er even veel gewerkt wordt in Europa, maar een groter deel niet officieel is aangegeven. Ook wordt er soms gewezen op de hogere syndicalisatiegraad in de meeste Europese landen, waardoor bijvoorbeeld het aantal vakantiedagen hoger ligt. Wat ook de achterliggende redenen ook moge zijn, een verschil tussen het gemiddeld aantal gewerkte uren van bijna 20 procent is enorm. Aan de ene is het positief dat we, vergeleken met de VS, een lager gemiddeld inkomen hebben, maar hiervoor in ruil meer vrije tijd genieten. Aan de andere kant is het moeilijk voor te stellen dat de eurozone de VS economisch in de toekomst zal overtroeven zo lang deze verschillen in arbeidsgraad blijven bestaan .
|
Reacties